การจัดการความรู้เชิงนวัตกรรมและเพิ่มมูลค่ากระบวนการผลิตผ้ามัดย้อมและผ้าพิมพ์ลายสีธรรมชาติ บนฐานความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ตามแนวพระราชดำริสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา

โครงการการจัดการความรู้ เรื่อง “การจัดการความรู้เชิงนวัตกรรมและเพิ่มมูลค่ากระบวนการผลิตผ้ามัด ย้อมและผ้าพิมพ์ลายสีธรรมชาติ บนฐานความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ตามแนว พระราชดำริสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ถอดองค์ความรู้ เกี่ยวกับทรัพยากรและกระบวนการผลิตของวิสาหกิจชุมชน 2) ถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงนวัตกรรมด้านการออกแบบ ผ้ามัดย้อมและผ้าพิมพ์ลายสีธรรมชาติ และ 3) พัฒนาลวดลายและผลิตภัณฑ์จากสีธรรมชาติให้มีอัตลักษณ์และ สามารถเพิ่มมูลค่าเชิงเศรษฐกิจ

การดำเนินโครงการใช้กระบวนการจัดการความรู้แบบมีส่วนร่วม โดยทำงานร่วมกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนใน พื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา จำนวน 6 วิสาหกิจชุมชน ผ่านกระบวนการ 5 ขั้นตอน ได้แก่ การคัดเลือกชุมชน การ จัดการองค์ความรู้ การถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนาและยกระดับองค์ความรู้ และการเผยแพร่ผลงานสู่สาธารณะ โดยมีการลงพื้นที่สำรวจ สัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมกลุ่ม (Focus Group) และการจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ ความรู้ด้านการสกัดสีธรรมชาติ การออกแบบลวดลาย และการพัฒนาผลิตภัณฑ์

ผลการดำเนินงานพบว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถพัฒนาองค์ความรู้ในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ในพื้นที่มาสร้างสีสำหรับการย้อมผ้าได้อย่างเหมาะสม สามารถออกแบบลวดลายที่สะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชน และพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมและผ้าพิมพ์ลายให้มีความหลากหลายและสอดคล้องกับความต้องการของตลาด ส่งผลให้เกิดการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ การสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ระหว่างชุมชน และการขยายช่องทางการตลาด ผ่านสื่อดิจิทัล นอกจากนี้ โครงการยังส่งเสริมการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ผลงานผ่านการจัดนิทรรศการ การออกร้านแสดงสินค้าและจำหน่าย รวมถึงการใช้ช่องทางออนไลน์ เช่น เพจ Tiktok Youtube เพื่อสร้างการรับรู้ และเพิ่มโอกาสทางการตลาด

โครงการนี้ก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งในด้านการพัฒนาองค์ความรู้เชิงนวัตกรรม การอนุรักษ์และต่อยอด ภูมิปัญญาท้องถิ่น การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า และการสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน อันเป็นการ สนับสนุนการพัฒนาชุมชนให้สามารถพึ่งพาตนเองตามแนวพระราชดำริ