การจัดการความรู้ภูมิปัญญาการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนสู่การสร้างแหล่งเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาชุมชนพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน ป่าชุมชนเลอตอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก

กระบวนการถอดองค์ความรู้ การถ่ายทอด และการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้กับชุมชนอย่างมีส่วนร่วม ผลที่ได้จากการจะเป็นเครื่องมือสำคัญที่สามารถนำไปใช้เป็นในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างความสมดุลและยั่งยืนของดิน น้ำ ป่า และคนของชุมชนเลอตอ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย ประกอบด้วย 1) เพื่อจัดการและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการจัดการป่าชุมชน และการบริหารจัดการป่าชุมชนตามแนวพระราชดำริและภูมิปัญญาของชุมชน 2) เพื่อจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรท้องถิ่นด้วยระบบภูมิสารสนเทศชุมชน และ 3) พัฒนาแหล่งเรียนรู้ป่าชุมชนเพื่อนำไปสู่การสร้างความมั่นคงด้านอาหารและอาชีพของชุมชน โดยมีวิธีในการดำเนินการ 3 ขั้นตอน ได้แก่ การถ่ายทอดและถอดองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการป่าชุมชน การจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรท้องถิ่นด้วยระบบภูมิสารสนทศชุมชน ป่าชุมชนบ้านเลอตอ และการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ผลการวิจัย พบว่า ชุมชนได้รับการถ่ายทอดและถอดองค์ความรู้ แนวคิดการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน แนวพระราชดำริในการอนุรักษ์และจัดการป่า การถอดองค์ความรู้ ด้านการบริหารจัดการป่าชุมชน ภูมิปัญญาในการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ ทำให้เกิดชุดความรู้ในเรื่อง ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับชุมชน ปฏิทินทางวัฒนธรรม ป่าชุมชน การบริหารจัดการป่าชุมชน และการใช้ประโยชน์จากป่าชุมชน ด้านการจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรท้องถิ่นด้วยระบบภูมิสารสนเทศชุมชนป่าชุมชนบ้านเลอตอ ได้จัดทำแผนที่ทรัพยากรที่สำคัญในแสดงตำแหล่งที่ตั้งของสถานที่สำคัญในชุมชนทั้ง ไม้เด่นที่พบในป่าชุมชน และแผนที่การเรียนรู้ในพื้นที่ชุมชนบ้านเลอตอ และด้านการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน สามารถแบ่งได้เป็นฐานการเรียนรู้ต่าง ๆ ได้แก่ ฐานการเรียนรู้ฝายชะลอน้ำตามแนวพระราชดำริ ฐานการเรียนรู้ธนาคารอาหารชุมชน (Food Bank) ตามแนวพระราชดำริ และฐานการเรียนรู้เรื่องอาหารและผลิตภัณฑ์ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากป่าชุมชน ซึ่งใช้น้ำผึ้งจากป่าชุมชนเป็นกรณีศึกษา แสดงให้เห็นการใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนเพื่อให้เกิดความยั่งยืนกับพื้นที่